Obchody Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych"

Dnia 1 marca po raz dziewiąty obchodziliśmy Narodowy Dzień Pamięci “Żołnierzy Wyklętych”, który został ustanowiony przez Sejm RP w 2011 roku. Inicjatywę uchwałodawczą w tym zakresie podjął w 2010 śp. Prezydent RP Lech Kaczyński.

Do wzięcia udziału w obchodach Narodowego Dnia Pamięci “Żołnierzy Wyklętych” w Sokołowie Podlaskim zaprosili mieszkańców: Senator Rzeczypospolitej Polskiej Waldemar Kraska, Starosta Sokołowski Elżbieta Sadowska, Przewodniczący Rady Powiatu Sokołowskiego Jacek Odziemczyk, Burmistrz Miasta Sokołów Podlaski Bogusław Karakula i Przewodniczący Rady Miejskiej Waldemar Hardej.

Dla upamiętnienia niezłomnych obrońców naszej wolności w Sokołowskim Ośrodku Kultury odbyła się prelekcja nt. „Śladami 1. Szwadronu V Wileńskiej Brygady AK po powiecie sokołowskim i Podlasiu w 1945 r.”  do której oprawę muzyczną zapewnił Zespół „Szara Band” z Zespołu Szkół Nr 1 im. K.K. Baczyńskiego w Sokołowie Podlaskim (uczniowie: Kinga Tomczuk, Anna Garczyńska, Łukasz Gawroński, Sara Czarnecka; nauczyciele: Krzysztof Niemirka, Bogusław Kwiatkowski-opiekun zespołu). Przed rozpoczęciem prelekcji dyrektor Sokołowskiego Ośrodka Kultury Marcin Celiński wskazał potrzebę kultywowania pamięci o obrońcach polskiej wolności. Z kolei Jacek Odziemczyk rozpoczynając swój wykład zaznaczył, iż żołnierze podziemia niepodległościowego 1944–1956, zwanego też poakowskim (drugą konspiracją), mieli jasno sprecyzowany cel: odzyskanie przez Polskę pełnej suwerenności państwowej. Plan ten nie zmienił się od 1939 r., gdy jej przywrócenie stało się głównym hasłem manifestu Polskiego Państwa Podziemnego. Ponieważ żołnierze partyzantki niepodległościowej nawiązywali do wcześniejszych tradycji Polski Podziemnej nie tylko ideowo, lecz także organizacyjnie, powojenny ruch oporu należy uznać za bezpośrednią kontynuację sześcioletniego wysiłku na rzecz odzyskania pełnej wolności. Jacek Odziemczyk przedstawił  przede wszystkim szlak bojowy szwadronu por. Zygmunta Błażejewicza ,,Zygmunta’’ w sierpniu 1945 r. (bitwy i starcia pod Sikorami, Zalesiem w pow. sokołowskim i Miodusami Pokrzywnymi – pow. Siemiatycze). Warto przy tym pamiętać, że pod Zalesiem ranny został Lech Leon Beynar, późniejszy pisarz i publicysta znany jako Paweł Jasienica.

W prelekcji w SOK uczestniczyli: Wicestarosta Ryszard Domański, Członek Zarządu Powiatu Sokołowskiego Bogdan Czarnocki, Zastępca Burmistrza Miasta Sokołów Podlaski Krzysztof Dąbrowski, dyrektorzy, nauczyciele i uczniowie szkół z terenu powiatu i miasta.

O godzinie 18.00 w kościele konkatedralnym pw. Niepokalanego Serca NMP w Sokołowie Podlaskim została odprawiona msza św. w intencji  Żołnierzy Wyklętych, którą koncelebrowali ks. prałat Andrzej Krupa i ks. Adam Pańczuk.  W wygłoszonej homilii ks. Adam Pańczuk przypomniał, iż data 1 marca nawiązuje do tragicznych wydarzeń z 1951 roku, kiedy to wykonano wyroki śmierci na kierownictwie IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.  1 marca 1951 w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie zamordowano Łukasza Cieplińskiego, Adama Lazarowicza, Mieczysława Kawalca, Józefa Rzepkę, Franciszka Błażeja, Józefa Batorego i Karola Chmiela. Podkreślił też, że jest to dzień, w którym oddajemy cześć niezłomnym obrońcom wolności, dla których najwyższą życiową wartością była wolna Ojczyzna.

We mszy św. w intencji  Żołnierzy Wyklętych oraz uroczystościach pod Pomnikiem Żołnierzy Niezłomnych udział wzięli: Senator Waldemar Kraska, Starosta Elżbieta Sadowska, Wicestarosta Ryszard Domański, Przewodniczący Rady Powiatu Jacek Odziemczyk, Członek Zarządu Powiatu Marek Ratyński, Burmistrz Miasta Bogusław Karakula, Zastępca Burmistrza Krzysztof Dąbrowski, Przewodniczący Rady Miejskiej Waldemar Hardej, Wójt Gminy Bielany Zbigniew Woźniak, Przewodniczący Rady Gminy Bielany Ireneusz Błoński, Wójt Gminy Sterdyń Grażyna Sikorska, przedstawiciele Komendy Powiatowej  Policji w Sokołowie Podlaskim z Komendantem Powiatowym   inspektorem Wiesławem Nasiłowskim na czele, przedstawiciele Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z Komendantem Powiatowym  st. brygadierem Tomaszem Wilkiem na czele, Sławomir Hardej dyrektor departamentu w Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie, radni powiatowi, radni miejscy i gminni oraz żołnierze 5. Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej z ppor. Radosławem Kalickim na czele. Wśród uczestników znaleźli się również przedstawiciele Hufca ZHP Sokołów Podlaski - hm. Bożenna Hardej, dyrektorzy, nauczyciele i uczniowie szkół z terenu powiatu. Zespół Szkół Nr 1 im. K.K. Baczyńskiego w Sokołowie Podlaskim reprezentowali ze sztandarem sokołowskiego Obwodu ,,Sęp’’ , ,,Proso’’ Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej uczniowie  klas mundurowych o profilach policyjno-strażackim i wojskowym

Po mszy św. nastąpiło przejście pod Pomnik Żołnierzy Niezłomnych, gdzie do uczestników obchodów Narodowego Dnia Pamięci “Żołnierzy Wyklętych”,  zwrócili się Senator Waldemar Kraska i Przewodniczący Rady Powiatu Jacek Odziemczyk. W swoich słowach podziękowali zebranym za pamięć i udział w uroczystości poświęconej niezłomnym obrońcom wolności, którzy pomimo zakończenia II wojny światowej, w obliczu kolejnej fali terroru i nowego zniewolenia podjęli dramatyczną decyzję, by walczyć dalej z bronią w ręku. Waldemar Kraska i Jacek Odziemczyk podkreślili, że przez długie dziesięciolecia ich poświęcenie i zmagania były skrzętnie wymazywane z kart naszej historii, ale że nastał wreszcie czas, kiedy przywracamy Żołnierzom Wyklętym należny im szacunek i miejsce wśród bohaterów niepodległej Polski. Zwrócili też uwagę, że w latach 1944-56 wskutek terroru komunistycznego w Polsce śmierć poniosło tysiące osób, które zginęły na mocy wyroków sądowych, zostały zamordowane lub zmarły w siedzibach Urzędów  Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, więzieniach i obozach, a także zginęły w walce lub w trakcie działań pacyfikacyjnych. Ciała ofiar grzebano m.in. w utajnionych i w większości nieznanych do dziś miejscach. Dlatego tak ważna jest nasza pamięć i godne upamiętnianie “Żołnierzy Wyklętych” nie tylko w miejscach symbolicznych, poświęconych bohaterom walki za wolną Polskę.

Dla uczczenia pamięci “Żołnierzy Wyklętych” pod pomnikiem Żołnierzy AK uczestnicy obchodów złożyli wiązanki kwiatów w narodowych barwach oraz zapalili białe i czerwone znicze. Na zakończenie zebrani odśpiewali hymn państwowy.

Wartę honorową przy pomniku Żołnierzy Armii Krajowej pełnili żołnierze 5 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej im. st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza, ps. „Rój”. Przed pomnikiem uczestnicy  zapalili 300 białych i czerwonych zniczy ustawionych w napis: HUZAR 1953. „Huzar” to pseudonim kpt. Kazimierza Kamieńskiego, jednego z najdłużej walczących żołnierzy antykomunistycznego podziemia, dowódcy (od lata 1949 r.) VI Wileńskiej Brygady AK, w skład której wchodziły także struktury podziemne powiatu sokołowskiego. Kapitan Kazimierz Kamieński ps. Huzar został stracony w białostockim więzieniu przy ulicy Kopernika w dniu 11 października 1953 roku o godzinie 13.30. Jego ciało nie zostało wydane rodzinie, a miejsce pochówku pozostaje nieznane. Jego symboliczny grób znajduje się na cmentarzu w Poświętnem.

 

Zdjęcia: Starostwo Powiatowe, Katarzyna Dybowska - Wieści Sokołowskie